گودی زیاد کف پا (Pes Cavus) چیست؟

۵
(۱)

گودی زیاد کف پا یا قوس بیش از حد کف پا، یکی از ناهنجاری‌های اسکلتی در ساختار پا است که در آن، قوس طولی داخلی پا بیش از حد طبیعی بالا رفته و کف پا به زمین نمی‌چسبد. برخلاف صافی کف پا که در آن تماس کامل با زمین ایجاد می‌شود، در گودی زیاد، فشار وزن بدن عمدتاً بر پاشنه و پنجه‌ی پا وارد می‌شود، و نواحی میانی پا تقریباً در تماس با زمین نیستند.

این وضعیت می‌تواند منجر به درد، خستگی زودرس پا، بی‌ثباتی در راه رفتن، و حتی آسیب‌دیدگی‌های مکرر در ناحیه‌ی مچ و زانو شود. گودی زیاد می‌تواند یک‌طرفه یا دوطرفه، خفیف تا شدید، و مادرزادی یا اکتسابی باشد.

علل گودی زیاد کف پا

علل عصبی-عضلانی:

بیش از ۶۰٪ موارد گودی زیاد کف پا ناشی از مشکلات عصبی یا عضلانی هستند. شایع‌ترین این بیماری‌ها عبارت‌اند از:

دلایل ارتوپدی و مکانیکی:

در برخی موارد بدون مشکل عصبی، اختلال در تعادل عضلات پا (به‌ویژه عدم تعادل بین عضله تیبیالیس خلفی و قدامی) می‌تواند منجر به بالا رفتن قوس پا شود.

عوامل ژنتیکی:

برخی از افراد به‌طور طبیعی با قوس پای بالا متولد می‌شوند. این وضعیت ممکن است در دوران کودکی مشخص شود و با رشد ادامه پیدا کند.

ضربه یا جراحی:

آسیب به عضلات، اعصاب یا استخوان‌های پا نیز ممکن است ساختار کف پا را تغییر دهد و منجر به قوس زیاد شود.

علائم و نشانه ‌های گودی زیاد کف پا

درد مزمن در پا:

بیشترین درد در ناحیه‌ی پاشنه و پنجه پا دیده می‌شود. این درد در فعالیت‌های روزمره، ایستادن طولانی یا راه رفتن افزایش می‌یابد.

پینه و میخچه:

از آنجا که تماس پا با زمین به‌صورت غیرطبیعی و محدود است، فشار در نواحی خاص متمرکز می‌شود و موجب تشکیل پینه و میخچه در زیر انگشتان و پاشنه می‌شود.

نوسان در راه رفتن (عدم تعادل):

به‌علت بی‌ثباتی و ضعف عضلات، بیماران ممکن است احساس کنند که در راه رفتن “تاب می‌خورند” یا روی زمین “لرزان” قدم می‌گذارند.

چرخش مچ پا و پیچ‌خوردگی مکرر:

قوس زیاد پا باعث می‌شود که تراز کلی پا از حالت طبیعی خارج شده و احتمال پیچ‌خوردگی‌های مکرر بالا رود.

درد زانو، لگن یا کمر:

تغییر در نحوه‌ی توزیع نیرو در پا ممکن است باعث ایجاد فشار غیرعادی در مفاصل زانو و ستون فقرات شود.

پنجه‌ای شدن انگشتان (Claw toes):

در افراد با قوس زیاد، انگشتان پا ممکن است به‌صورت خمیده (چنگالی) درآیند که این خود می‌تواند باعث درد، زخم و محدودیت حرکتی شود.

روش ‌های تشخیص

تشخیص گودی زیاد کف پا باید با دقت انجام شود، زیرا بسیاری از علائم آن مشابه سایر اختلالات پا هستند. روش‌های تشخیصی شامل:

معاینه فیزیکی توسط پزشک یا فیزیوتراپیست

پزشک نحوه‌ی ایستادن، راه رفتن و توزیع وزن پا را بررسی می‌کند. معاینه‌ی عصبی نیز برای بررسی عملکرد عضلات و اعصاب انجام می‌شود.

آزمایش ردپا (Footprint test):

در این تست، رد پای بیمار روی کاغذ یا صفحه‌ی اسکن بررسی می‌شود. در موارد قوس زیاد، تماس ناحیه میانی پا با زمین دیده نمی‌شود یا بسیار محدود است.

تصویربرداری:

رادیوگرافی ساده از استخوان‌های پا به بررسی میزان و نوع گودی کمک می‌کند. در موارد خاص، MRI یا نوار عصب و عضله نیز توصیه می‌شود.

درمان گودی زیاد کف پا

درمان‌ های غیرجراحی:

کفی و ارتز طبی:

مهم‌ترین و مؤثرترین درمان غیرجراحی استفاده از کفی‌های سفارشی است. این کفی‌ها قوس زیاد پا را پشتیبانی کرده، توزیع فشار را متعادل می‌کنند و از بروز آسیب جلوگیری می‌کنند.

فیزیوتراپی و تمرین درمانی:

تمریناتی برای کشش عضلات سفت (مثل تاندون آشیل) و تقویت عضلات ضعیف (مانند تیبیالیس قدامی یا پرونئوس‌ها) تجویز می‌شود. تمرینات تعادلی، تحرک‌پذیری مفاصل و استفاده از توپ‌های مخصوص هم مفید هستند.

کفش مناسب:

کفش‌هایی با پاشنه نرم، قوس داخلی حمایت‌کننده، و پنجه‌ی پهن توصیه می‌شود. کفش نباید پاشنه‌ی بلند یا کف صاف داشته باشد.

درمان درد با یخ و دارو:

در مواقع درد، استفاده از کیسه یخ، داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و ماساژ می‌تواند مفید باشد.

درمان جراحی:

در موارد شدید که درمان‌های غیرجراحی نتیجه‌بخش نیست، یا در مواردی که همراه با اختلالات عصبی پیش‌رونده است، جراحی توصیه می‌شود. جراحی ممکن است شامل:

پیشگیری از گودی زیاد کف پا

در موارد ارثی یا ژنتیکی، پیشگیری کامل ممکن نیست، ولی با اقدام زودهنگام می‌توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد. اقدامات پیشگیرانه شامل:

تفاوت گودی زیاد و صافی کف پا

در صافی کف پا، قوس طولی کف پا فرو می‌ریزد و کل کف پا با زمین در تماس است، در حالی که در گودی زیاد کف پا، فقط پاشنه و پنجه با زمین تماس دارند و بخش میانی پا بالا رفته است. هر دو حالت می‌توانند دردناک باشند، ولی درمان و مکانیزم‌های درگیر در آن‌ها کاملاً متفاوت هستند.

نتیجه ‌گیری

گودی زیاد کف پا یک ناهنجاری ساختاری و عملکردی است که در صورت بی‌توجهی، می‌تواند عوارض متعددی از جمله درد، عدم تعادل، و آسیب مفاصل بالا‌دست ایجاد کند. تشخیص به‌موقع و درمان‌های مناسب غیرجراحی (مانند کفی، تمرین، فیزیوتراپی) در بسیاری از موارد باعث بهبود عملکرد پا و کاهش علائم می‌شود. در موارد شدید یا پیشرونده، جراحی ممکن است بهترین راهکار باشد.

این مطلب چقدر برای شما مفید بود؟

برای امتیازدهی روی یکی از ستاره‌ها کلیک کنید!

میانگین امتیاز ۵ / ۵. تعداد آراء: ۱

تاکنون هیچ امتیازی داده نشده، اولین کسی باشید که امتیاز می‌دهد.

خروج از نسخه موبایل